W okresie wczesnego średniowiecza wzdłuż wschodnich krańców ziemi namysłowskiej - dolnym i środkowym biegiem Stobrawy - przebiegała granica (tzw. Przesieka śląska) oddzielająca dolnośląskich Ślężan od górnośląskich Opolan. Ok. roku 990 w wyniku walk Mieszka I z Czechami, nastąpiło zjednoczenie pod jego władzą Śląska z resztą etnicznych ziem polskich. Istniejący wówczas gród na prawym brzegu Widawy - w miejscu obecnego namysłowskiego Starego Miasta - tzw. Stary Namysłów, z początkiem obecnego tysiąclecia zaczął przekształcać się w ośrodek miejski z rozwijającym się rzemiosłem i handlem. Wskutek podziału terytorialnego państwa polskiego w 1138 r. Ziemia Namysłowska weszła w skład księstwa wrocławskiej.  Później, na przełomie wieku XII i XIII została założona nowa osada na lewym brzegu Widawy (obecne centrum miasta) o korzystniejszym położeniu (szlak handlowy z Wrocławia do Krakowa i dalej na Ruś oraz z Czech na Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie). W tym okresie osiedlili się na ziemi namysłowskiej pierwsi zachodnioeuropejscy koloniści - osadnicy  walońscy (z terenu obecnej zachodniej Belgii), którzy założyli wieś Włochy (gm. Domaszowice). Ziemia namysłowska należała wówczas do piastowskich książąt dolnośląskich, a w następnie od roku 1248 stała się częścią składową wyodrębnionego księstwa wrocławskiego. Po 1294r. okolice Namysłowa przeszły we władanie książąt głogowskich, by w 1323r. przypaść księciu brzesko-legnickiemu - Bolesławowi III. Ponieważ w roku 1329 złożył on hołd królowi czeskiemu - Janowi Luksemburczykowi, tym samym ziemia namysłowska stała się lennem czeskim. W roku 1333 została najechana podczas zbrojnej wyprawy króla Władysława Łokietka, ale pod panowanie polskie przeszła jedynie na 7 lat za rządów króla Kazimierza Wielkiego (1342-1348). 22 XI 1348r. pełnomocnicy króla Polski - Kazimierza Wielkiego i króla Czech - Karola IV, podpisali traktat pokojowy, znany w historii jako tzw. pokój namysłowski, którego głównym postanowieniem było odnowienie traktatu przyjaźni zawartego w 1341r. w Pradze. Poza tym Kazimierz Wielki zrzekł się praw zastawniczych do Namysłowa i sąsiednich miast. W roku 1350 król Czech - Karol IV objął ziemię namysłowską  w bezpośrednie posiadanie, a 9 lat później - w 1359r. wcielił ją do księstwa wrocławskiego. W końcu stycznia 1588 roku  część wsi we wschodniej części Ziemi Namysłowskiej zniszczyły podjazdy kanclerza Zamojskiego - wśród których byli między innymi Tatarzy - w związku z jego zwycięstwem nad arcyksięciem Maksymilianem Habsburgiem pod Byczyną. Po zagarnięciu Śląska przez Prusy w 1741 r., Namysłów stał się siedzibą powiatu. Tym samym cała Ziemia Namysłowska (łącznie z rejonem Rychtala) została objęta jednolitym systemem administracyjnym i sądowniczym. W związku z pruską akcją osadniczą w drugiej połowie XVIII w. powstało kilka nowych wsi,  m. in. Krzemieniec, Kuźnica Dąbrowska, Raciszów i Wszeradów. Podczas Powstania Kościuszkowskiego (1794 r.) na Ziemi Namysłowskiej odnotowano duży oddźwięk wśród ludności wiejskiej, w związku z próbą kolportażu powstańczych ulotek. Początek XIX w. przyniósł likwidację stosunków feudalnych - W okresie Wiosny Ludów (1848-49 r.) w większości podnamysłowskich wsi ujawniły się narastające antagonizmy między posiadaczami ziemskimi a chłopstwem, szczególnie mocno w Krasowicach i Ziemiełowicach. Żądania chłopów sprowadzały się przede wszystkim do zniesienia podatku gruntowego, pańszczyzny wszelkiego rodzaju czynszów i opłat. Poza tym chłopi zabiegali o rewizje procesów, jakie toczyli z ziemiaństwem oraz przywrócenie odbieranych im uprawnień (prawo do wypasu bydła, prawo do polowań i rybołówstwa, trzebierzy lasu, etc.). Część właścicieli ziemskich dość szybko przystała na żądania, natomiast tam gdzie panowie nie ulegali chłopstwu, ci ostatni prowadzili bierny opór, odmawiając wykonywania powinności względem ziemian.

Znaczącym wydarzeniem dla historii Ziemi Namysłowskiej był pożar w dniu 10 VII 1854 r. modrzewiowego kościółka w Smogorzowie, którego początki sięgały X w. (zaliczany był do najstarszych chrześcijańskich świątyń na ziemiach polskich). W roku 1862 zachodnia część Ziemi Namysłowskiej wraz z Namysłowem uzyskała połączenie kolejowe z Wrocławiem. W tym samym roku powstała również linia telefoniczna (z Bierutowa przez Namysłów do Domaszowic). Sześć lat później - w 1868 r. - oddano do użytku linie kolejowe do Jełowy i Kluczborka. Po I wojnie światowej mocy traktatu wersalskiego wyznaczono plebiscyt na części powiatu namysłowskiego, którego wyniki miały zadecydować o przynależności tego terenu do Polski bądź Niemiec. Plebiscytem nie został objęty Namysłów i cała południowa część powiatu oraz rejon Rychtala, który został przyłączony do Polski w styczniu 1920 r. Głosowanie odbyło się 20 III 1921 r., obejmując 13 wsi: Dąbrowę, Domaszowice, Międzybrodzie, Nową Wieś, Piekło, Polkowskie, Siemysłów, Starościn, Wielołękę, Włochy, Woskowice Górne i Zofiówkę. Mimo, że w większości tych wsi Polacy stanowili 75 - 90% ogółu ludności, to jednak  zdecydowana większość uprawnionych do głosowania opowiedziała się za pozostaniem tego terenu w państwie niemieckim. Niekorzystny dla Polski wynik plebiscytu był następstwem zastraszania i nieprzebierającej w środkach agitacji niemieckiej wśród ludności polskiej. Latem i jesienią 1921 r. oraz wczesną wiosną 1922 r. dokonano elektryfikacji większości powiatu namysłowskiego, z wyjątkiem gmin, w których odbył się plebiscyt. Mimo intensywnej germanizacji i prześladowań, ludność polska starała się zachować swoją tożsamość. Żywioł polski zachował się przede wszystkim w północnej i wschodniej części Ziemi Namysłowskiej - w Domaszowicach, Dziedzicach, Głuszynie, Polkowskim, Smogorzowie, Wielołęce, Włochach i Zofiówce. W związku z planami wojennymi III Rzeszy w roku 1938 przystąpiono w Jastrzębiu do budowy zakładów (wytwarzających m.in. bomby fosforowe) i magazynów zbrojeniowych. Okolice Namysłowa były miejscem koncentracji wojsk Wehrmachtu latem 1939r. W nocy z 31 VIII na 1 IX 1939r. oddziały hitlerowskie przekroczyły granicę polsko-niemiecką niedaleko Głuszyny i skierowały się przez Drożki do Rychtala, który wraz z okolicznymi wioskami został przyłączony do powiatu namysłowskiego. W okresie II wojny światowej na terenie Ziemii Namysłowskiej hitlerowcy utworzyli 16 obozów jenieckich i komand (trzy w Namysłowie i po jednym w Baldwinowicach, Bąkowicach, Biestrzykowicach, Brzezince, Bukowej Śląskiej, Głuszynie, Gręboszowie, Jastrzębiu, Michalicach, Miejscu, Świerczowie, Wilkowie i Włochach). Dodatkowo utworzono w Namysłowie podobóz obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Wśród zgromadzonych w nich jeńców dominowali Polacy i Rosjanie, choć nie brakowało również Jugosłowian i Francuzów.  Ziemia Namysłowska znalazła się w zasięgu działań Poznańskiego Okręgu Armii Krajowej. Komendantem na jej terenie był ppor. T. Kempa, rezydujący w Głuszynie. Namysłowska AK dokonywała licznych sabotaży, penetrowała transporty wojskowe, gromadziła broń i amunicję, itp.    Ofensywa wojsk sowieckich rozpoczęta nad Wisłą 12 stycznia 1945r. dotarła na Ziemię Namysłowską tydzień później - 19 stycznia oddziały I Frontu Ukraińskiego wkroczyły od strony Kępna do Rychtala i okolicznych wsi. Jednocześnie od strony Byczyny zbliżały się zagony 3 Armii  Pancernej Gwardii, które przełamały Linię Barthold w okolicach wsi Włochy. Oddziały te jeszcze tego samego dnia dokonały w Głuszynie rzezi ludności cywilnej. Kolumna uchodźców złożona z ponad stu furmanek, wcześniej zdziesiątkowana przez lotnictwo, została zmiażdżona na drodze we wsi przez sowieckie czołgi. Według relacji świadka „...zdychające konie tarzały się pomiędzy rannymi i umierającymi kobietami i dziećmi. Od przodu kolumny czołgi przetoczyły się po maszerujących. Nie zapomnę jak ludzie na końcu kolumny, na wozach ze starcami i dziećmi, machali białymi chustkami i prosili o oszczędzenie. Także po nich przetoczyły się czołgi”. Dwa dni później - 21 stycznia do podobnej masakry doszło w Strzelcach Namysłowskich, gdzie Sowieci wymordowali 33 osoby, gł. osoby starsze oraz kobiety i dzieci. Tego samego dnia doszło pod Smarchowicami Śląskimi do największej bitwy na Ziemi Namysłowskiej podczas II wojny światowej między hitlerowcami a sowietami - wycofujące się w kierunku Oławy i Wrocławia oddziały 269 Dywizji Piechoty oraz bataliony namysłowskiego Volkssturmu zostały zaatakowane przez sowieckie wojska pancerne. Zginęło wówczas ponad 170 żołnierzy niemieckich (straty sowieckie nie znane). Następnego dnia - 22 stycznia we wsi Dziedzice pijani czerwonoarmiści dokonali kolejnej zbrodni - zastrzelili 7 mieszkańców wsi oraz przebywającego tam pisarza, poetę i działacza serbołużyckiego - Jana Skalę. Podobnych mordów żołnierze Armii Czerwonej dokonali w tym okresie również w innych miejscowościach Ziemii Namysłowskiej. Napady, grabieże i gwałty oraz zabójstwa były wówczas na porządku dziennym. W efekcie stosunki między ludnością autochtoniczną i napływową, a żołnierzami sowieckimi były bardzo napięte. Do czerwca 1950 r. powiat namysłowski należał do woj. wrocławskiego, poczym znalazł się w nowo utworzonym (z podziału woj. wrocławskiego i śląsko-dąbrowskiego) woj, opolskim.