| Charakterystyka ciekawszych miejscowości |
|
|
|
|
Baldwinowice (11 km na północny-wschód od Namysłowa) - wieś wzmiankowana już w 1300r. jako „Baldwinowitz” (od germańskiej nazwy osobowej „Baldwin”). Z końca XVIIIw. pochodzi informacja o istnieniu we wsi posiadłości ziemiańskiej. Do czasu II wojny światowej istniał tu dobrze zachowany zespół parkowo-pałacowy, którego początki sięgały przełomu XVIII i XIXw. W roku 1945 został zniszczony pałac, a następnie rozebrany. Istniejące założenie parkowe straciło swój naturalistyczny charakter w wyniku wieloletnich zaniedbań, natomiat przedstawia dużą wartość przyrodniczą. Na przykościelnym cmentarzu kilka grobów świadczących o polskim pochodzeniu mieszkańców wsi - np. Hedwig Nowak czy August i Rosalie Troska. Bukowa Śląska (9 km na południowy-wschód od Namysłowa) - pierwotna nazwa „Boguchwałów” pochodzi od słowiańskiego imienia „Boguchwał”) została już w średniowieczu zgermanizowana („Buchwalds Dorff”- 1360r.). W murowanym kościele p.w.św. Jakuba, pochodzącym z przełomu XIV i XVw., a przebudowanym w XVIIIw., zachowały się kamienne płyty nagrobne. W kościele znajdują się również barokowe rzeźby i obrazy. Na terenie wsi zachowały się 4 kapliczki oraz barokowa figura św. Jana Nepomucena. Z kompleksu pałacowo-parkowego zachował się park oraz liczne budynki folwarczne (stodołu, spichlerz, stajnie) - renesansowy pałac wybudowany w latach 1585-88, przebudowywany w XIX i XXw., rozebrany w roku 1956. Głuszyna (11 km na północny-wschód od Namysłowa) - nazwa pochodzi od wyrazu „głusza” (miejsce odludne, pustkowie), w dokumencie z 1300r. występuje jako „Glussina”. We wsi znajduje się bezstylowy murowany kościół p.w.Wszystkich Świętych, wybudowany w latach 1842-44. Igłowice (11 km na północnywschód od Namysłowa) - wymienione w 1300r. jako „Haugendorf” /„Iugowitz”/ (nazwa prawdopodobnie pochodzi od niem. imienia „Huko” /Hugo/, pierw. Hugowice - Jugowice - Igłowice. Jastrzębie (8 km na południe od Namysłowa) - wieś wzmiankowana już w 1251r. jako „Jestrzembe” (od wyrazu „jastrząb”). W murowanym bezstylowym kościele p.w. św.Wawrzyńca z 1826r. znajduje się barokowy ołtarz główny z ok. 1720r. z rzeźbami Ojców Kościoła i aniołków oraz z XIX-wiecznymi obrazami Matki Boskiej i św. Wawrzyńca, a także tryptyk późnogotycki z końca XVw.w ołtarzu bocznym z licznymi rzeźbami. We wsi z istniejącego do 1945r. neoklasycystycznego zespołu pałacowo-parkowego, do dziś zachował się park z ciekawymi okazami różnych gatunków drzew oraz zabudowania dworskie - oficyna, oranżeria, rządcówka, budynek pocztowy i folwark (pałac spłonął w V 1945r.). Juskie = Józefków (4 km na północ od Namysłowa) - znane w XVIw. Jako „Juskie” (nazwa pochodzi od nazwiska „Jucha”). XIX-wieczne zabudowania folwarczne z odnowionym ostatnio dworkiem. Kamienna (3 km na wschód od Namysłowa) - wymieniona już w 1300r. jako „Camenna sive Gosvinsdorf” (nazwa od wyrazu „kamień”). Klasycystyczny kościół p.w.św.Jadwigi z 1805r. Ołtarz główny zawiera elementy z ok. 1700r. Liczne rzeźby, z postacią św. Jadwigi pośrodku. Wyposażenie sakralne kościoła (ambona, konfesjonały, krucyfiks, ławy i prospekt organowy) z pocz. XIXw. Przed kościołem na kamiennym cokole figura Matki Boskiej. W jego otoczeniu rosną dorodne lipy drobnolistne. Neogotycka kaplica cmentarna z 1839r. ponad dawną kryptą po dawnym drewnianym kościele, z ostrołukowym wejściem i oknami, częściowo opleciona bluszczem. W południowej części wsi park - niegdyś typu swobodnego (założony na pocz. 2 połowy XIXw.), obecnie zdziczały. Kowalowice (8 km na północny-wschód od Namysłowa) - w dokumencie z 1270r. znane jako „Kowelwicz” (od przezwiska „Kowal”). Neogotycki kościół p.w.Niepokalanego Poczęcia N.M.Panny z lat 1868-70. Wystrój wnętrza w większości neogotycki, z zachowanym ze starego, poprzedniego kościoła płaskorzeźbionym renesansowym tryptykiem i ikoną Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz licznymi gotyckimi i późnobarokowymi rzeźbami. We wsi znajduje się również założenie dworskie, złożone z XIX-wiecznego dworu z przylegającą do niego stajnią z tego samego okresu, co nadaje mu charakterystycznej dla Śląska cechy łączenia budynku mieszkalnego z gospodarskim oraz długiej folwarcznej stodoły. W sąsiedztwie park z widokowym wzgórkiem, na którym stoi drewniana kapliczka z figurą św. Antoniego trzymającego Dzieciątko Jezus. Przydrożne krzyże - w północnej części wsi murowany, a w południowej drewniany. Ligota Książęca (16 km na południowy-zachód od Namysłowa) - wzmiankowana w 1679r. jako „Gross Elgot”, a pod obecną nazwą w 1845r. Bezstylowy kościół p.w. Wniebowzięcia N.M.P. z 1844r. Na neogotyckim ołtarz głównym w ażurowej ramie XVIII-wieczny obraz , przedstawiający scenę Wniebowzięcia N.M.P., pochodzący z Otyni (Pokucie, obecnie Zachodnia Ukraina). Sakralne wyposażenie kościoła tego samego pochodzenia. W otoczeniu kościoła drzewostan lipowy z dwoma sztucznymi grotami, w których znajdują się figury Matki Boskiej. W sąsiedztwie przy drodze kamienny krzyż pokutny. Ligotka (1 km na zachód od Namysłowa) - występuje już w dokumencie z 1300r. jako „Elgotha sive Rythwinsdorf Jezeronis” (nazwa „Ligota”, pierwotnia „Lgota” oznacza wieś założoną na tzw. nowym pniu, wolną na pewien okres czasu od podatków). Na skrzyżowaniu dróg granitowy średniowieczny krzyż przydrożny. Łączany (4 km na wschód od Namysłowa) - wzmiankowane w 1300r. jako „Lanka”, a od XVIw. „Łączany” (pierwotna nazwa „Łąka”). Dobrze zachowany XIX-wieczny zespół pałacowo-parkowy. Mikowice (15 km na południowy-zachód od Namysłowa) - wieś znana pod nazwą „Lamperti villa” już w 1266r., a jako „villa Mikovicz) w 1295r. (nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej „Mika” = Mikołaj). Drewniany krzyż na skrzyżowaniu drogi na Ligotę Książęcą. Z istniejącego do 1945r. założenia dworsko-parkowego zachował się w jedynie park z dominującym drzewostanem liściastym, m.in. tulipanowiec (duże drzewo) i platany. Minkowskie (12 km na południowy-wschód od Namysłowa) - w 1300r. występuje pod nazwą „Mikosszka” oraz „Minkowsky” (nazwa pochodzi od nazwy osobowej „Mieniek+owskie” lub wprost od nazwiska „Mieńkowski”. We wsi znajduje się jeden z ładniejszych zespołów pałacowo-parkowych na Ziemi Namysłowskiej. Rokokowy pałac wybudowano w latach 1765-84 nawiązuje do poczdamskiej szkoły architektonicznej (inspiracja pałacem Sanssouci). Na początku XXw. został częściowo przebudowany. Jest to budowla parterowa z mansardą, bogato zdobiony barokowymi ornamentami w formie kolumn naściennych, pilastrów i obramowań okiennych. Ponad stuletnie zabudowania folwarczne zgrupowane są wokół obszernego dziedzińca - najstarsze z nich (spichlerz i stodoła) pochodzą z początku XIXw. Park pochodzący z drugiej połowy XVIIIw. miał początkowo charakter barokowego ogrodu francuskiego, ale na przełomie XVIII i XIXw. przekształcono go w park romantyczno-sentymentalny. Aktualnie jest on obiektem zaniedbanym, przedstawiający przede wszystkim dużą wartość przyrodniczą. W parku neogotycka kaplica grobowa z 1873r. oraz tzw. ruina romantyczna z wieżą i murem z polnych kamieni. Pawłowice Namysłowskie (7 km na północ od Namysłowa) - już w 1233r. wymienione jako „Bandlouici”, a w 1251r. jako „Bandlevici”( od imienia „Paweł”). Prawie 150-letni późnoklasycystyczny piętrowy dwór z zaakcentowaną trójosiową częścią środkową, zwieńczoną attyką ze ślepą balustradą. Przeczów (11 km na zachód od Namysłowa) - wymieniony w 1295r. jako „Preczow”(od nazwy osobowej „Przecław”). Neogotycki kościół p.w.Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1863r. W murze kościoła płyta nagrobna z 1788r. Na łuku drogi przy kościele murowana kapliczka z figurką Matki Boskiej. Na sąsiadującej od wschodu z kościołem posesji odnowiona drewniana studnia z kamienną figurką „orła” trzymającego w szponach węża. Obok na drzewie kamienna figurka sowy. Dość dobrze zachowane XIX-wieczne założenie pałacowo-parkowe. Neogotycki pałac z 1880r., modernizowany w 1913r. z charakterystyczną fasadą frontową poprzedzoną wysokim podjazdem. Obok XIX-wieczna folwarczna zabudowa mieszkalno-gospodarcza z zachowanymi do dzisiaj dwoma budynkami - o konstrukcji ryglowej i w stylu neogotyckim. Naturalistyczny park z układem ścieżek w kształcie obrzeżnej promenady, z 35 gatunkami drzew i krzewów. Rychnów (5 km na wschód do Namysłowa) - znany z 1273r. pod nazwą „Rychnow”. Późnogotycki kościół z przełomu XV i XVIw., p.w.św.Jana Chrzciciela, z charakterystyczną drewnianą wieżą i podmurówką z kamieni narzutowych. Prezbiterium wraz z zakrystią są pozostałością po gotyckim kościółku z XIVw. Wyposażenie sakralne kościoła gł. barokowe, m. in. ołtarz z 1720r. Ambona reprezentuje styl renesansowy, z wymalowanymi scenami: Ukrzyżowania, Zmartwychwstania i Wniebowstąpienia. XVIII-wieczny zespół pałacowo-parkowy przekształcony został z renesansowego założenia dworskiego. W XIXw. częściowo przebudowany w stylu klasycystycznym. Z założenia dworskiego zachował się tzw. stary dwór z przełomu XVIII i XIXw. Wokół dwóch dziedzińców gospodarczych znajduje się spichlerz i stodoła oraz stajnie i obory z pocz. XIXw. Dość dobrze zachowany barokowy pałac z klasycystycznymi zmianami. W sąsiedztwie bramy wjazdowej skromny klasycystyczny dom ogrodnika. Krajobrazowy park wykształcony z wcześniejszego założenia ogrodowego. Smarchowice Śląskie (7 km na zachód od Namysłowa) - nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej „Smarch” bądź „Smark”. Drewniany kościółek p.w.św.Krzyża. Smarchowice Wielkie (1,5 km na południe od Namysłowa). Drewniana dzwonnica z 1875r., konstrukcji słupowej, na podmurówce. Z dawnego zespołu dworskiego zachował się budynek dworski i mieszkalny budynek folwarczny z przełomu XVIII i XIXw., konstrukcji szkieletowej z wypełnieniem ceglanym. W sąsiedztwie niewielki park z czterema potężnymi platanami. Smogorzów (12 km na północ od Namysłowa) - wymieniany już w 1038r. jako „Smogerow” (pochodzi od nazwy osobowej „Smogorz”), a tym samym jedna ze starszych miejscowości na Śląsku. Prawdopodobnie już w 970r. wybudowano tu pierwszy na Śląsku kościół (z modrzewiowego drewna), który spalił się 9 lipca 1854r. (miał ok. 900 lat!). Obecny neogotycki kościół p.w.św. Jana Chrzciciela z lat 1861-63 (w którego budowę zaangażowany był m.in. Józef Lompa i krakowski „Czas”) z 60 m. wysokości wieżą, posiada późnobarokowe wyposażenie, w tym trzy obrazy: „Kazanie na Górze”, „św. Jadwiga” i „św. Anna nauczająca Marię”. W przykościelnym murze kamienna renesansowa płyta nagrobna Jana von Munsterberg z XVIw., z płaskorzeźbioną postacią rycerza i czterema kartuszami herbowymi oraz 12 stacji drogi krzyżowej z malowanymi scenami Męki Pańskiej. Na znajdującym się po drugiej stronie drogi (za plebanią) starym cmentarzu jeszcze w 1994 r.znajdował się „Kamień św.Jadwigi”, na którym wg legendy, patronka Śląska umartwiała swoje ciało. Święta miała pić wodę tylko z miejscowego źródełka, które w okresie późniejszym miało moc uzdrawiającą (obecnie żródełko jest zamulone). Wg. tradycji w Smogorzowie znajduje się miejsce pochówku pierwszych pięciu biskupów wrocławskich (okres 966 - 1052). Ponad 150-letnia plebania, wewnątrz której na piętrze w obszernym pomieszczeniu na suficie malowidło z drugiej połowy XIXw., przedstawiające biskupa Gotfryda nawracającego pogan. Wg tradycji w Smogorzowie miała istnieć pierwsza na Śląsku szkoła - Marcin Helwig na swojej mapie Śląska (1561 r.) zamieścił przy Smogorzowie dopisek: „Prima scola 966”. Natomiast z całą pewnością ze Smogorzowa pochodził Walenty Fontana - profesor filozofii i medycyny na Akademii Krakowskiej, piastujący aż 5-krotnie godność jej rektora. Woskowice Małe (13 km na wschód od Namysłowa) - nazwa związana prawdopodobnie z kościołem p.w.św. Wawrzyńca . Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi już z 1201r. Dobrze zachowane założenie pałacowo-parkowe - XVIII-wieczny neogotycki pałac z klasycystycznym gankiem od frontu. Neoklasycystyczny XIX-wieczny park krajobrazowy ze stawem i widokowym pagórkiem. Na uwagę zasługuje również wjazdowa brama z jele niami na cokołach. Ziemiełowice (5 km na południowy-wschód od Namysłowa) - wzmiankowane w 1309r. jako „Zemilwicz” (nazwa zniekształcona, prawdopodobnie od „Ziemiłowice”, nawiązującą przypuszczalnie do umiłowania ziemi). Gotycki kościół p.w.św.Marii Magdaleny z 2 poł. XIVw., odbudowany w latach 1958-60. Zespół pałacowo-parkowy, pochodzący z końca XIXw. Pałac zachował się w dość dobrym stanie, natomiast park stracił swój eklektyczny charakter i obecnie sprawia wrażenie „naturalnego”. |