Obszar i podział administracyjny
Ziemia Namysłowska leży na pograniczu Dolnego i Górnego Śląska oraz Wielkopolski. Swoim zasięgiem obejmuje pięć gmin w północnej części woj. opolskiego o powierzchni 747 km² tj. gminy Namysłów, Domaszowice, Pokój, Świerczów i Wilków.

Środowisko geograficzne i ukształtowanie powierzchni
Pod względem fizjograficznym Ziemia Namysłowska leży we wschodniej części Niziny Śląskiej, niemal całkowicie w obrębie Równiny Oleśnickiej (na północ od Widawy rozciąga się mikroregion Równiny Oleśnicko-Bierutowskiej a na południe od tej rzeki mikroregion Równiny Namysłowskiej). Jedynie południowowschodnie krańce Ziemi Namysłowskiej znajdują się już na Równinie Opolskiej (obniżenie rzeki Stobrawy). Krajobraz Ziemi Namysłowskiej został ukształtowany przede wszystkim w okresie zlodowaceń i został sklasyfikowany jako tzw. krajobraz fluwioglacjalny. Zróżnicowanie rzeźby terenu sprowadza się do niewielkich morenowych wzniesień, płaskich równin denudacyjnych oraz płytkich obniżeń wykorzystywanych przez cieki wodne.

Bogactwa mineralne
Na obszarze Ziemi Namysłowskie zlokalizowano pokłady gliny, piasku i torfu. Niewielkie ilości rudy żelaza (tzw. ruda darniowa) występujące w obniżeniu Stobrawy niedaleko wsi Miejsce.

Klimat
Ziemia Namysłowska pod względem klimatycznym znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego przejściowego, charakteryzującego się zmiennymi w poszczególnych latach wpływami klimatu oceanicznego (atlantyckiego) i kontynentalnego. Pod względem podziału krajowej regionalizacji klimatycznej, Ziemia Namysłowska w całości wchodzi w skład regionu śląskiego (dzielnicy śląskiej) i charakteryzuje się stosunkowo łagodnym klimatem - średnia temperatura roczna sięga +8,5 C a długość okresu wegetacyjnego wynosi 215-220 dni w roku przy rocznych opadach rzędu 550-600 mm. Średnia temperatura lipca wynosi +18,5 C, a stycznia -1,5 C.

Wody
Sieć rzeczna Ziemi Namysłowskiej należy w całości do zlewni Odry. Największymi rzekami na tym terenie jest Widawa i Stobrawa. Inne mniejsze cieki to Oziąbel, Pijawka, Smortawa i Studnica. W południowej i wschodniej części Ziemi Namysłowskiej znajduje się siedem kompleksów stawowych o łącznej powierzchni ok. 300 ha. Poza tym na całym obszarze Ziemi Namysłowskiej znajdują się niewielkie zbiorniki wodne, najczęściej w obrębie parków wiejskich i dawnych założeń dworskich. Liczne niegdyś tereny podmokłe na skutek osuszania przetrwały w szczątkowej postaci, głównie w sąsiedztwie cieków wodnych. W ostatnich latach nastąpiła częściowa regeneracja torfowisk niskich w obniżeniu Widawy powyżej Namysłowa, na skutek zaprzestania użytkowania przez rolników łąk nad tą rzeką. Ziemia Namysłowska zaliczana jest do tzw. obszarów deficytowych w wodę. Aby zwiększyć jej zasoby wodne władze samorządowe zdecydowały się na budowę zbiornika retencyjnego na rzece Widawie.

Gleby
Dominującym typem gleb Ziemi Namysłowskiej są bielice oraz gleby wytworzone z pyłów pochodzenia wodnego. W obniżeniach cieków wodnych występują gleby bagienne (torfowe), które obecnie - po przeprowadzonych melioracjach (odwodnieniach) - znajdują się w postaci zdegradowanej. Wg. klasyfikacji bonitacyjnej przeważający udział mają gleby klas III i IV, co stwarza dobre warunki do rozwoju rolnictwa.

Roślinność
Szata roślinna Ziemi Namysłowskiej ukształtowana została po okresie zlodowaceń. Naturalną formacją roślinną są lasy, głównie liściaste (grądy i buczyny oraz olsy i łęgi) i mieszane. Jedynie w miejscach o wysokim poziomie wód gruntowych i powierzchniowych występowała roślinność bagienna (torfowiskowa). Wraz z rozwojem cywilizacyjnym nasilał się proces wylesiania i osuszania obszaru Ziemi Namysłowskiej, co spowodowało zmianę składu gatunkowego drzewostanów i niemal kompletny zanik torfowisk. Obecnie tereny leśne Ziemi Namysłowskiej w sposób daleki odbiegają składem gatunkowym od lasów naturalnych. Przeważają drzewostany zdominowane przez gatunki iglaste, głównie sosnę. Charakterystyczną cechą Ziemi Namysłowskiej jest duża liczba niewielkich drzewostanów, często poniżej 20 ha powierzchni. Większe kompleksy leśne znajdują się w południowej części gminy Namysłów i we wschodniej części gminy Domaszowice. Łączna powierzchnia terenów zalesionych Ziemi Namysłowskiej wynosi 21%.

Roślinność torfowiskowa przetrwała głównie w obniżeniu Widawy  powyżej Namysłowa, gdzie dzięki zaprzestaniu w ostatnich latach rolniczego użytkowania łąk, nastąpił proces wtórnego zabagnienia terenu, a tym samym regeneracja flory bagiennej. Mimo zmian o charakterze antropogennym, zachowało się kilka powierzchni leśnych o znacznym stopniu naturalności - grądy i olsy w okolicach wsí Grodziec (gmina Świerczów), Krzemieniec, Minkowskie i Żaba (gmina Namysłów), Dąbrowy pod wsią Pawłowice (gmina Namysłów) oraz olsy w okolicach wsi Bielice (gmina Świerczów) oraz łęg na jednej z wysp na rzece Widawie w Namysłowie. Na uwagę zasługuje również bór mieszany z dużym udziałem jodły koło wsi Niwki (gmina Namysłów).

Na obszarze Ziemi Namysłowskiej stwierdzono szereg rzadkich i zanikających gatunków roślin. Z drzew i krzewów należy wymienić kalinę koralową i wawrzynka wilczełyko. Stosunkowo często występuje bluszcz i to nie tylko w różnego typu zadrzewieniach, jak cmentarze i parki, ale również w lasach np. w okolicach Krzemieńca i Żaby (gmina Namysłów). Do ciekawych roślin łąkowych należy m.in. centuria pospolita, goździk pyszny i ostrożeń łąkowy. Na resztkach terenów podmokłych spotkać można takie gatunki jak bobrek trójlistny, kosaciec syberyjski i wełnianka wąskolistna. Spośród roślin wodnych warto wymienić grążel żółty i salwinię pływającą. Z grzybów najrzadszym stwierdzonym gatunkiem jest sromotnik bezwstydny. Na terenie Ziemi Namysłowskiej występuje (głównie w parkach) szereg introdukowanych (aklimatyzowanych) gatunków drzew i krzewów. Do najczęściej spotykanych należy pochodzący z Bałkanów kasztanowiec biały oraz trzy gatunki północnoamerykańskie - dąb czerwony, czeremcha późna i robinia biała (tzw. akacja). Poza tym spotyka się m.in. choinę kanadyjską, daglezję, jodłę kalifornijską i świerk srebrny oraz ailant gruczołkowaty, katalpę okazałą, lipę amerykańską i platan klonolistny.

Świat zwierząt
Fauna Ziemi Namysłowskiej zachowała znaczną różnorodność, mimo wielowiekowej - i w znacznej mierze destrukcyjnej - działalności człowieka. Aktualnie nąjwiększym zwierzęciem Ziemi Namysłowskiej jest łoś, sporadycznie zachodzący z lasów Nadleśnictwa Brzeg i Oława, w których utrzymuje się od blisko 10 lat populacja złożona z kilku osobników. Z pozostałych ssaków kopytnych spotyka się jelenia, sarnę oraz dzika. Na terenie Ziemi Namysłowskiej stwierdzono występowanie 10 gatunków ssaków drapieżnych, m.in. wydry, borsuka, norki amerykańskiej i jenota. Z gryzoni wymienić należy bobra, reintrodukowanego w latach 1996-97  oraz mysz zielną, której północna granica zasięgu przebiega przez obszar Ziemi Namysłowskiej.

Bogata jest awifauna tego terenu - w sumie na obszarze Ziemi Namysłowskiej stwierdzono ponad 200 gatunków ptaków. Do najciekawszych gatunków lęgowych należy bielik i orlik krzykliwy. W ostatnim 10-leciu odnotowano gnieżdżenie się kormorana czarnego.  Do niedawna regularnie gnieździła się we wschodniej części Ziemi Namysłowskiej podgorzałka, obecnie prawdopodobnie już tylko sporadycznie lęgowa. W okresie lęgowym notowano również hełmiatkę, błotniaki - łąkowego i zbożowego, rybołowa oraz sieweczkę obrożną.  Z pozostałych gatunków lęgowych należy wymienić perkozy - rdzawoszyjego i zausznika, czaple - bąka i bączka, bociana czarnego, gęś gęgawę, krakwę, kanię rudą i czamą, żurawia, mewę śmieszkę, gołębia siniaka, dzięcioły - średniego i zielonosiwego, pliszkę górską, muchołówki - białoszyją i małą oraz zniczka, remiza, gila, dziwonię i ortolana. W okresie wiosennych i jesiennych przelotów notowano na Ziemi Namysłowskiej takie rzadkości jak pelikan różowy, czernica amerykańska (pierwsze stwierdzenie w Polsce), edredon, myszołów kurhannik i płatkonóg płaskodzioby. Poza tym stwierdzono szereg innych ciekawych gatunków - perkoza rogatego, czaplę białą i ślepowrona, łabędzia krzykliwego, kaczkę lodówkę, mewy - małą i srebrzystą oraz rybitwy - białoczelną, wielkodziobą, białoskrzydłą i białowąsą. Dość regularnie notowane są podczas przelotów takie gatunki jak gęś zbożowa, z kaczek - świstun i rożeniec, z siewkowców - kwokacz, łęczak i batalion, a także  rybitwa czarna oraz zięba jer.

Herpetofaunę reprezentują takie gatunki, jak np: rzekotka drzewna, zaskroniec, żmija zygzakowata i jaszczurka zwinka. Osobliwością jest stanowisko traszki górskiej w obniżeniu rzeki Widawy, jako jedno z nielicznych w niżowej części kraju.

Ichtiofauna wyróżnia się od większości przyległych obszarów występowaniem minoga strumieniowego i pstrąga potokowego. Najpospolitsze są drobne gatunki - kiełb, śliz i ciernik. Z pozostałych gatunków liczna jest m.in. płoć, leszcz, okoń i szczupak. W stawach rybnych hodowany jest głównie karp. Fauna bezkręgowców reprezentowana jest przez tysiące różnych gatunków. Do najciekawszych przedstawicieli mięczaków należy szklarka, której wschodnia granica zasięgu przebiega przez Ziemię Namysłowską. Ze skorupiaków należy wymienić raka szlachetnego, występującego w Widawie - ze względu na duże wymagania środowiskowe jest on uważany za tzw. gatunek wskażnikowy. Jego obecność świadczy o czystości wód tej rzeki. Spośród owadów na wymienienie zasługuje trzmiel tajgowy oraz  jelonek rogacz.

Ochrona przyrody
Na obszarze Ziemi Namysłowskiej znajduje się kilkanaście obiektów o zróżnicowanym statusie, chroniących zasoby przyrodnicze tego terenu. Drzewostany w południowej i wschodniej części  Ziemi Namysłowskiej wchodzą w skład obszaru chronionego krajobrazu "Lasy Stobrawsko-Turawskie", obejmującego swym zasięgiem teren dawnej Puszczy Śląskiej w dorzeczu rzeki Stobrawy i Małej Panwi. Na całym omawianym obszarze zarejestrowano 28 drzew pomnikowych, głównie dębów szypułkowych i lip drobno i szerokolistnych. W Gręboszowie (gmina Domaszowice) znajdują się dwie aleje lipowe, uznane za pomnik przyrody. Piękna aleja lipowa (bez statusu ochronnego) znajduje się przy drodze na zachód od wsi Bąkowice (gmina Świerczów).

Ziemia Namysłowska obfituje w podworskie i wiejskie parki - jest ich w sumie 30. Najlepiej zachowane znajdują się w Biestrzykowicach (gmina Świerczów), Mikowicach i Minkowsku (gmina Namysłów) oraz w Starościnie (gmina Świerczów). W ostatnich latach utworzono na terenie gminy Namysłów dwa użytki ekologiczne ("Młyńskie Stawy"   i "Bagno Młynki"), chroniące biocenozy wodno-błotne, zaś w samym Namysłowie zespół przyrodniczo-krajobrazowy "Wyspa na rzece Widawie", obejmujący rozlewisko rzeki Widawy z wyspą porośniętą drzewostanem łęgowym. Projektowane jest utworzenie rezerwatów przyrody, które chroniłyby najcenniejsze drzewostany na Ziemi Namysłowskiej - w rejonie Niwek i Krzemieńca (gmina Namysłów). Dużą wartość przyrodniczą posiada także górny odcinek Smortawy (gmina Świerczów) - ze względu na  dobrze zachowaną faunę drobnych gatunków ryb, postulowane jest przez ichtiologów powołanie rezerwatu chroniącego rzekę i jej bezpośrednie otoczenie. Na uwagę zasługują również kompleksy stawowe we wschodniej części Ziemi Namysłowskiej (gmina Świerczów), które dzięki bogatej awifaunie kwalifikują się do nadania im rangi ważnych ostoi ptaków w Polsce.

Na wzmiankę zasługuje sąsiadujący bezpośrednio od północy z Ziemią Namysłowską tzw. Leśny Kompleks Promocyjny Lasy Rychtalskie. Obejmuje on swoim zasięgiem m.in. południową część Nadleśnictwa Syców w gmina Rychtal (woj. kaliskie), a więc lasy w okolicach Darnowca i Zgorzelca, czyli tereny należące niegdyś do powiatu namysłowskiego. Niedaleko wsi Sadogóra znajduje się interesujący rezerwat leśny Studnica, chroniący naturalny las mieszany z udziałem świerka.

Turystyka
Ziemia Namysłowska jest atrakcyjnym, choć niedocenianym obszarem turystycznym. Miłośnicy historii i architektury znajdą tu interesujące budowle i inne materialne pamiątki świadczące o bogatej i barwnej przeszłości tego terenu. Czyste i dobrze zachowane środowisko naturalne jest wielkim atutem Ziemi Namysłowskiej - stąd wielkie szanse na rozwój ma  agro i ekoturystyka. Stosunkowo czyste wody gwarantują wędkarzom zadawalające połowy ryb, zarówno w specjalnie do tego przeznaczonych stawach, jak i w rzekach. Bogate w zwierzynę lasy Ziemi Namysłowskiej zapewniają myśliwym zdobycie cennych trofeów i przeżycie niezapomnianych wrażeń podczas polowań. Amatorzy zbierania runa leśnego znajdą dla siebie wiele doskonałych miejsc obfitujących w jagody i grzyby. Utworzenie zbiornika retencyjnego na Widawie powyżej Namysłowa pozwoliło na zintensyfikowanie turystyczne Ziemi Namysłowskiej, szczególnie ekoturystyki, w związku z powstaniem się na tym akwenie bogatego stanowiska wodnej flory i fauny, bardzo atrakcyjnego dla ludzi o różnorodnych zainteresowaniach przyrodniczych.